กิจกรรมเยี่ยมบ้านนักเรียน     เยี่ยมบ้านนักเรียนเป็นโครงการที่โรงเรียนบ้านฉางได้เล็งเห็นความสำคัญ      ในการเข้าไปพบปะพูดคุย สอบถามข้อมูลเกี่ยวกับตัวนักเรียนและสภาพความเป็นอยู่ของนักเรียน     เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการช่วยเหลือนักเรียนที่มีปัญหาในด้านต่าง ๆเท่าที่ทางโรงเรียนจะสามารถช่วยเหลือได้       วัตถุประสงค์ของโครงการ เพื่อทราบข้อมูลเกี่ยวกับตัวนักเรียนเป็นรายบุคคล เพื่อทราบเกี่ยวกับสภาพปัญหาของตัวนักเรียน เพื่อนำข้อมูลในกรณีที่นักเรียนเกิดปัญหามาวิเคราะห์และหาแนวทางช่วยเหลือหรือแก้ปัญหา    ผลการดำเนินการ/ประโยชน์ของโครงการ ทราบถึงสภาพปัญหาของนักเรียนและสามารถช่วยเหลือนักเรียนตามสภาพปัญหานั้น ๆ ได้ ลดช่องว่างระหว่างผู้ปกครองกับครู ทำให้เกิดความสัมพันธ์อันดีระหว่างครูกับผู้ปกครองเด็ก ครูและผู้ปกครองร่วมกันแก้ปัญหาและหาวิธีป้องกันปัญหาร่วมกัน

การดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน ความหมาย           ระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน เป็นกระบวนการดำเนินงานดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างมีขั้นตอนพร้อมด้วยวิธีการและเครื่องมือการทำงานที่ชัดเจน โดยมีครูที่ปรึกษาเป็นบุคลากรหลักในการดำเนินการดังกล่าว และมีการประสานความร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับผู้เกี่ยวข้อง หรือบุคคลภายนอก รวมทั้งการสนับสนุนส่งเสริมจากโรงเรียน           การดูแลช่วยเหลือ รวมหมายถึง การส่งเสริม การป้องกัน และการช่วยเหลือแก้ไขปัญหาโดยวิธีการและเครื่องมือสำหรับครูที่ปรึกษาและบุคลากรที่เกี่ยวข้อง เพื่อใช้ในการดำเนินงานพัฒนานักเรียนให้เป็นคนดี คนเก่ง ปลอดภัยจากสารเสพติด และมีความสุขในการดำรงชีวิตในสังคม ปัจจัยที่มีผลต่อประสิทธิภาพของการดำเนินงาน 1.    ผู้บริหารโรงเรียน รวมทั้งผู้ช่วยผู้บริหารโรงเรียนทุกฝ่ายตระหนักถึงความสำคัญของระบบการ ดูแลช่วยเหลือนักเรียน และให้การสนับสนุนการดำเนินงาน หรือร่วมกิจกรรมตามความเหมาะสมอย่างสม่ำเสมอ 2.    ครูทุกคนและผู้เกี่ยวข้อง จำเป็นต้องมีความตระหนักในความสำคัญของระบบการดูแล ช่วยเหลือนักเรียน มีทัศนคติต่อนักเรียนและมีความสุขที่จะพัฒนานักเรียนในทุกด้าน 3.    คณะกรรมการหรือคณะทำงานทุกคณะ ต้องมีการประสานงานอย่างใกล้ชิด และมีการประชุม ในแต่ละคณะอย่างสม่ำเสมอตามกำหนด 4.       ครูที่ปรึกษาเป็นบุคลากรหลักสำคัญในการดำเนินงาน โดยต้องได้รับความร่วมมือจากครูทุกคน ในโรงเรียน รวมทั้งการสนับสนุนในเรื่องต่าง ๆ จากโรงเรียน 5.    การอบรมให้ความรู้และทักษะ รวมทั้งการเผยแพร่ข้อมูลความรู้แก่ครูที่ปรึกษาหรือ ผู้เกี่ยวข้องในเรื่องที่เอื้อประโยชน์ต่อการดูแลช่วยเหลือนักเรียนเป็นสิ่งจำเป็น โดยเฉพาะเรื่องทักษะการปรึกษาเบื้องต้น และแนวทางการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ของนักเรียน ซึ่งโรงเรียนควรดำเนินการอย่าง ต่อเนื่องและสม่ำเสมอ กระบวนการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน กระบวนการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน มีองค์ประกอบสำคัญ 5 ประการ คือ 1.    การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล 2.    การคัดกรองนักเรียน 3.    การส่งเสริมนักเรียน 4.    การป้องกันและแก้ไขปัญหา 5.    การส่งต่อ                                           กระบวนการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน กระบวนการดำเนินงาน วิธีการ เครื่องมือ 1.    การรู้จักนักเรียนเป็น       รายบุคคล 1.1 ด้านความสามารถ  1)   การเรียน 2)   ความสามารถอื่น ๆ 1.2 ด้านสุขภาพ 1)   ร่างกาย 2)   จิตใจ/พฤติกรรม 1.3  ด้านครอบครัว 1)   เศรษฐกิจ 2)   การคุ้มครอนักเรียน 1.4 ด้านอื่น ๆ   ศึกษาข้อมูลจากการใช้ 1)   ระเบียนสะสม 2)   แบบประเมินพฤติกรรมเด็ก ( SDQ ) หรือ 3)   อื่น ๆ เช่น -         แบบประเมินความฉลาดทางอารมณ์ (E.Q.) -         แบบสัมภาษณ์นักเรียน -         แบบสังเกตุพฤติกรรม นักเรียน -แบบการเยี่ยมบ้านนักเรียน     1)   ระเบียนสะสม 2)   แบบประเมินความฉลาดทางอารมณ์ (E.Q.) 3)   อื่น ๆ เช่น     -แบบสัมภาษณ์นักเรียน     -แบบสังเกตุพฤติกรรม      นักเรียน     -แบบการเยี่ยมบ้านนักเรียน     -แบบสัมภาษณ์ผู้ปกครอง      และการเยี่ยมบ้านนักเรียน    -แบบบันทึกการตรวจสุขภาพ     ด้วยตนเอง 2.    การคัดกรองนักเรียน 2.1  กลุ่มปกติ 2.2  กลุ่มเสี่ยง ดำเนินการต่อไปนี้ 1)วิเคราะห์ข้อมูลจาก 1.1    ระเบียนสะสม 1.2    แบบประเมินพฤติกรรม เด็ก (SDQ)     1.3 คัดกรองนักเรียนตามเกณฑ์การคัดกรองของโรงเรียน   1)   เกณฑ์การคัดกรองนักเรียน 2)   แบบสรุปผลการคัดกรอง และช่วยเหลือนักเรียน 3)   แบบสรุปผลการคัดกรอง        นักเรียนเป็นห้องเรียน 3.    การส่งเสริมนักเรียน (สำหรับนักเรียนทุกกลุ่ม) ดำเนินการต่อไปนี้ 1)   จัดกิจกรรมโฮมรูม 2)   จัดประชุมผู้ปกครองชั้นเรียน 3)   จัดกิจกรรมอื่น ๆ ที่ครูพิจารณาว่าเหมาะสมในการส่งเสริมนักเรียนให้มี        คุณภาพมากขึ้น 1)   แนวทางการจัดกิจกรรม โฮมรูมของโรงเรียน 2)   แนวทางการจัดกิจกรรมประชุมผู้ปกครองชั้นเรียน 3)   แบบบันทึก/สรุปประเมินผลการดำเนินกิจกรรม    -โฮมรูม     กระบวนการดำเนินงาน วิธีการ เครื่องมือ          -กิจกรรมประชุมผู้ปกครองชั้นเรียน -         อื่น ๆ   4.    การป้องกันและแก้ไขปัญหา (จำเป็นอย่างมากสำหรับนักเรียนกลุ่มเสี่ยง/มีปัญหา)                       ดำเนินการต่อไปนี้ 1)   ให้การปรึกษาเบื้องต้น 2)   ประสานกับครูและผู้เกี่ยวข้องอื่น ๆ เพื่อจัดกิจกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหา 2.1                       กิจกรรมในห้องเรียน 2.2                       กิจกรรมเสริมหลักสูตร 2.3                       กิจกรรมเพื่อนช่วยเพื่อน 2.4                       กิจกรรมซ่อมเสริม 2.5                       กิจกรรมสื่อสารกับ      ผู้ปกครอง 1)   แนวทางการจัดกิจกรรมเพื่อการป้องกันและแก้ไขปัญหาของนักเรียน 2)   แบบบันทึกการสรุปการคัดกรองและช่วยเหลือนักเรียนเป็นรายบุคคล 3)   แบบบันทึกรายงานผลการดูแลช่วยเหลือนักเรียน 5.    การส่งต่อ 5.1                       ส่งต่อภายใน 5.2                       ส่งต่อภายนอก ดำเนินการดังนี้ 1)   การส่งต่อภายใน ให้จัดทำบันทึกการส่งนักเรียนไปยังครูที่เกี่ยวข้อง เช่น ครูแนะแนว ฝ่ายปกครอง ครูประจำวิชา ครูพยาบาล เป็นต้น 2)   การส่งต่อภายนอก ให้จัดทำบันทึกการส่งนักเรียนไปยังผู้เชี่ยวชาญภายนอก โดยครูแนะแนว หรือครูฝ่ายปกครองดำเนินการ 1)   แบบบันทึกการส่งต่อของ โรงเรียน 2)   แบบรายงานแจ้งผลการช่วยเหลือนักเรียน   การดำเนินงานของโรงเรียน แผนการดำเนินงาน                    การนำกระบวนการดูแลช่วยเหลือนักเรียนเข้าสู่โรงเรียนนั้น มีแผนการดำเนินงานที่ประกอบด้วย กิจกรรมต่าง ๆ ปฏิบัติอย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 1 รอบปี ซึ่งมีความสำคัญต่อประสิทธิภาพของระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียน ดังมีรายละเอียดการดำเนินงานในปีต่อ ๆ ไป ดังนี้ วิธีการดำเนินงาน ระยะเวลา ผู้รับผิดชอบ 1.    เตรียมการและวางแผนดำเนินงาน กิจกรรมที่ 1 แต่งตั้งคณะกรรมการ กิจกรรมที่ 2 วิเคราะห์สภาพความพร้อมพื้นฐานของโรงเรียนและจัดทำแผนปฏิบัติงาน 2.    ปฏิบัติตามแผน กิจกรรมที่ สร้างความตระหนักและความเข้าใจกับบุคลากร กิจกรรมที่ 4 ดำเนินการตามระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน 3.    กำกับติดตาม ประเมินและรายงาน กิจกรรมที่ 5 ประเมินผลเพื่อทบทวน กิจกรรมที่ 6 ประเมินผลเพื่อพัฒนาและสรุปรายงาน มีนาคม ถึง เมษายน         พฤษภาคม ถึง มีนาคม     ปีถัดไป         สิงหาคม/มกราคม กุมภาพันธ์ -ผู้บริหาร -คณะกรรมการประสานงาน       -คณะกรรมการประสานงาน -ครูทุกคนในโรงเรียน     - คณะกรรมการประเมินผล            เพื่อทบทวน คณะกรรมการอำนวยการและประสานงาน           ในการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน โรงเรียนต้องกำหนดบุคลากรและบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบให้ชัดเจน เพื่อการทำงานที่มีประสิทธิภาพ ดังมีโครงสร้างบุคลากรตามแผนภูมิ 2 ต่อไปนี้ คณะกรรมการอำนวยการ (ทีมนำ) คณะกรรมการประสานงาน (ทีมประสาน) คณะกรรมการดำเนินงาน (ทีมนำ) หรือ ระดับชั้นป.1 ระดับชั้นป.2 ระดับชั้นป.3 ระดับชั้นป.4 ระดับชั้นป.5 ระดับชั้นป.6 ยุทธศาสตร์ความสำเร็จ                 คณะกรรมการระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนทุกคณะ ต้องประสานทำงานร่วมกัน มีการประชุมทำงานร่วมกันบ่อย ๆ ในแต่ละระดับอย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ครั้ง และต้องมีการทำงานเป็นทีม โดยมีหลักการ ดังนี้ 1.    มีการประชุมสม่ำเสมอต่อเนื่อง 2.    ทุกคนเข้าร่วมประชุมพร้อมกัน ตรงเวลา และอยู่ร่วมประชุมโดยตลอด 3.    เลิกประชุมพร้อมกันทุกคน 4.    เคารพกฎ กติกา ของที่ประชุม ถ้ามีการเปลี่ยนแปลงต้องมีการประชุมตกลงกันก่อน 5.    มีความเคารพซึ่งกันและกัน ให้เกียรติกันมีความภูมิใจในผลงานร่วมกัน นอกจากนี้ คณะกรรมการทุกคณะ ต้องสามารถประสานทำงานระหว่างกันได้รวดเร็ว                    ทั้งนี้ การดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนจะประสบความสำเร็จต้องมีความร่วมมือกันของบุคลากรทุกคนในสถานศึกษา ทั้งผู้บริหารและครู และที่สำคัญคือความใสใจของครูที่ปรึกษาหรือ             ครูประจำชั้น ที่มีให้แก่นักเรียนทุกคน อย่างเต็มกำลังความสามารถ ด้วยความรัก ความเมตตา และความเข้าใจ นักเรียนแต่ละคน